Naar de andere kant

We zijn bij de kust aangekomen, tot grote verademing van Kevin. Om vanuit de jungle hier te komen, moesten we toch nog even weer die Andes over. En daar had ik al sinds Panama een hike op het oog. Kevin zou niet meegaan, maar dat had ik ook niet verwacht. Maar hij zou wel even op me moeten wachten. Want alleen door dit land reizen lijkt ons allebei minder. Ik heb het gisteren even gecheckt, en in principe raad ons Ministerie van Buitenlandse zaken reizen in Ecuador af. Van dat gevaar voor ontvoeringen, moorden en berovingen hebben we nog niets gemerkt, maar we hebben nu al tig verhalen gehoord van mensen die in de bus zijn beroofd van hun kostbaarheden, zoals laptop, eReader (horror!) en telefoon. We wilden dus graag bij elkaar blijven. 

Toch zou ik de hike niet alleen doen, want terwijl Kevin op ons wachtte in Baños (bij de heetwaterbronnen), ben ik samen met Livia aan de wandel gegaan. Livia uit (Italiaans) Zwitserland deed ook een Workaway bij Wayta Chocolate, en hoewel zij langer bleef, reizen wij zo langzaam dat ze ons had ingehaald. En de beroemde "Quilotoa loop" leek haar ook wel wat. Ze zou het never nooit alleen gedaan hebben, maar nu ik alles al gepland had, wilde ze wel mee. En eigenlijk was dat wel heel fijn, een maatje. 

Ik stelde voor om de loop in de "omgekeerde" volgorde te lopen. Het is namelijk helemaal geen loop, je loopt van dorpje naar dorpje tot het Quilotoa meer en dan neem je de bus terug. Wij begonnen dus bij het meer, dan hadden we dat vast gezien en konden we daarna vooral fijn bergafwaarts lopen. Want op ruim 3500 meter hoogte is zelfs een klein heuveltje een uitdaging, als je niet aan die hoogte gewend bent. We hebben het heerlijk gehad. Het voordeel van deze wandeling is dat je vrijwel niets hoeft mee te nemen. Tussen elke etappe vind je namelijk onderkomen in hostels waar ze standaard avondeten en ontbijt serveren, inbegrepen. Je had dus alleen een pyjama, tandenborstel, warme droge kleren en snacks voor de lunch nodig. Echt top! De eerste nacht verbleven we in het Cloud Forest Hostel, met een kachel in de kamer, die prompt werd aangestoken. Heel erg fijn, want de laatste twee uur hadden we in de regen gelopen, en we waren doorweekt. 

De wandeling gaat vooral door bewoond gebied, en je steekt verschillende keren een beekje over. Daarvoor moet je dan vaak eerst helemaal in de vallei afdalen, en aan de andere kant weer het plateau terug opklauteren. Maar we hadden veel mooi weer en de kilometers waren niet lang, dus we konden het rustig aandoen. In totaal hebben we 34 kilometer in drie dagen gelopen, met twee overnachtingen. De tweede nacht sliepen we in de beroemde Llullu Llama Lodge, met ook weer houtkachels overal en gratis yoga lessen. Ik had er ook nog een massage geboekt. "Treat yourself!"

Het Quilotoa krater meer

Eenmaal terug op de route hebben Kevin en ik nog een paar dagen in Quito doorgebracht, en zijn toen in twee etappes naar Canoa gegaan, met de bus. We vonden een soort replica van Mano a Mano en genoten er onwijs van om lekker in korte broek rond te kunnen lopen, om ieder moment even in de zee te kunnen duiken, en elke dag vis te eten. En zoals de zon ondergaat over de stille oceaan verveeld werkelijk nooit, het is elke dag weer een spektakel. 

In Agua Blanca bij een medicinaal meertje vol sulfiet

Kan ik die meenemen?

Zo blauw! Zo happy! 

De beroemde "blue footed boobies" op Isla de la Plata

Nazca boody met jong 💕

Afscheid nemen van Livia op het busstation! 

Nog even boven Quito op een paard gezeten

Vanuit Puerto Lopez hebben we een dagtochtje naar Isla de la Plata gemaakt, het "poor man's Galapagos" (inderdaad een stuk goedkoper!) en nu zitten we in Ayampe, een soort hippie enclave waar de relax-factor nog een extra paar graden is opgeschroefd. Na weken alleen maar locals te hebben gezien, wemelt het hier opeens van de mensen uit Europa, Canada en Argentinië. Veel daarvan zitten hier ook al jaren, dit is een van die expat-magneten waar mensen moeilijk wegkomen. We blijven hier zelf ook even wat langer, want deze week is het Semana Santa en dat is gekkenhuis, alle Ecuadorianen gaan dan feestvieren. Hotels zullen vol zijn, en de straten gonzen van de reggaeton. Wij gaan in plaats daarvan extatische dans met cacao doen en lekker veel yoga, walmend met Palo Santo.

Op de evenaar

Ecuador! We hebben het tot nu toe erg naar ons zin hier! Dit land is zo divers, met zijn vier werelden in één: de majestueuze Andes (met de hoogste berg ter wereld als je vanaf zeeniveau meet), de zwoele kust, de uitgestrekte Amazonejungle en de unieke Galapagoseilanden. Die laatste slaan we waarschijnlijk over, maar zelfs zonder is er hier zoveel te ontdekken. En oh boy, hebben ze hier cacao! Ecuador is de op drie na grootste producent van het goedje, en de meerderheid daarvan is ook nog eens "fine aroma" cacao, zoals ze het hier noemen.

Ze zijn er hier erg trots op, net als op het feit dat recent duidelijk is geworden dat het bereiden van cacao als drank hier al was uitgevonden, minstens 1500 jaar voordat ze er in Midden-Amerika mee aan de slag gingen (zie details hier). Is logisch wel, want de boom zelf, Theobroma Cacao, stamt ook uit deze regionen. Helaas is er van die traditie niets meer over, en is cacao later weer geherintroduceerd in Ecuador, met als hoogtepunt de "cacao boom" in de 19e eeuw. Marktontwikkelingen en plantenziektes brachten dit alles weer naar beneden, maar door de huidige interesse in kwaliteitscacao en ook de enorme prijsstijging op de wereldmarkt (het was vorig jaar even duurder dan koper!) staat het stimuleren van de productie weer hoog op de agenda van velen hier. 

Op weg naar Mindo, maar tijdelijk even gestrand langs de snelweg!

Hiken in Mindo met een kleine tribe! 

En we zijn nooit meer teruggezien...

We hebben de eerste weken in Ecuador lekker de toerist gespeeld. De musea in Quito, het "midden van de wereld (Mitad del Mundo), het "cloudforest" van Mindo (bomvol vogels!) en de folkloristische markt van Otavalo, het was erg genieten. Vergeleken met Panamá of zelfs Colombia zijn de prijzen laag, de mensen supervriendelijk en het voelt allemaal erg veilig en fijn. We waren mega onder de indruk van het werk van Guayasamín, waarvan een deel te zien is in zijn Capilla del Hombre in Quito, een homage aan de menselijkheid. Oswaldo Guayasamin is een van de grootste artiesten die Latijns-Amerika heeft voortgebracht, maar we hadden allebei nooit van hem gehoord. Bizar! Ik heb zelden kunstwerken gezien die zo direct naar je ziel graaien. Zoek hem op!

Het midden van de wereld! Of nou ja, op de evenaar. Die loopt natuurlijk de aarde rond. 

Hier zou het makkelijker moeten zijn een ei te balanceren

Gewoon in de supermarkt, kwaliteitschocolade! 

Eten en bier is goedkoop hier, Kevin happy :-)

Chocolade winkel met veeeeeeel keuze! 

Op weg naar een waterfall bij Otavalo

In het huis van Guayasamín, een geweldige schilder

Rond een meer hiken met nieuwe vriendinnetjes :-)

Laguna de Cuicocha - prachtig! 

Cuicocha betekent "cavia" - zie je waarom? 

Het was wel een beetje koud overal, want we bleven steeds tussen de 1500 en 3000 meter hoogte. Tijd om te af te dalen! We hadden in Panama al afgesproken met de eigenaar van Wayta Chocolate, om een poos te komen helpen bij hun stichting. Ze zitten vlakbij Puerto Misahualli, wat lange tijd een belangrijke haven op weg naar Coca was, een stad diep in de Amazone jungle. Ondertussen kun je gewoon met de auto naar Coca, en is Misahualli nu niet meer dan een slaperig stadje, vanaf waar je met de boot verschillende jungle avonturen kan beleven. 

De "Workaway" zou iets anders zijn dan gebruikelijk. Als non-profit konden ze helaas geen maaltijden verzorgen, enkel een bed bieden. Dat bed zag er op de foto's heel anders uit dan wat we op de locatie echter aantroffen, en het bleek ook dat Victor er zelf niet zou zijn, hij was net voor 3 maanden naar Europa vertrokken. We zouden onder de hoede van zijn ouders komen. Dit gaf ons al een vreemd gevoel, maar we zijn er toch heen gegaan, we waren nu eenmaal al in de buurt. 

Maar al in de eerste dagen merkten we dat de situatie niet lang houdbaar zou zijn. We zijn echt wel wat gewend qua bikkelen en afzien voor het avontuur —maar dit was toch nog een tandje extra. Ik speel niet graag prinsesje, maar de basis stond er gewoon niet; alles was in feite een werk in uitvoering. We sliepen in een onaf gebouw waar de regen naar binnen waaide, pal naast een weg waar elk uur een bus luid toeterend langsraasde. Naast onze bedconstructie stonden nog meer stapelbedden, en uiteindelijk sliepen we er met z’n zevenen. Als het regende, veranderde alles in een modderpoel, in de keuken liepen honden en kippen overal tussendoor, het toilet miste al een tijdje een wc-bril en alles wat je aanraakte of op ging zitten was vies. Oef. Ik kan nog wel even doorgaan, maar ik wil ook niet alleen maar klagen.

De andere vrijwilligers, en ook de ouders en andere Kichwa familieleden van Victor waren allemaal toffe mensen, dat wel. Zij waren uiteindelijk de reden dat we na de eerste nacht niet zijn weggerend, en dat er die dag gelijk een cacao tour was hielp ook. Praten over cacao, chocolade maken, onze kennis weer eens in de praktijk brengen – dat was allemaal fantastisch. Maar we werden erg moe van de omstandigheden en gaven al snel aan dat we de week zouden volmaken, maar meer niet. Aan de ene kant erg jammer, want het is een mooi initiatief en ze hadden nog veel meer van ons kunnen leren. Maar om ergens fijn je energie in te kunnen steken moeten de randvoorwaarden wel in orde zijn. Een kleine droge veilige cabaña voor onszelf was al genoeg geweest... 

We hebben ze alsnog achtergelaten met een grote batch chocolade repen, mét nieuwe smaken. Dit was een doorbraak, want het was de eerste keer dat ik het voor elkaar kreeg om chocolade zonder fancy hulpmiddelen (zoals een marmeren tafel, een laser thermometer en airconditioning), toch getempereerd te krijgen. Echte jungle chocolade repen, met gember, sinaasappel en kaneel van de finca, die prachtig glanzend en knapperig uit de vormen kwam! We hebben een aantal van die repen mogen meenemen, en na een lastig afscheid zitten we nu in een hotel in Tena, om de volgende stappen te plannen. Nog even in het "Oriente" blijven? Weer terug de bergen in? Oversteken naar de kust? Een andere Workaway zoeken?

All wrapped up! 

Wachten tot de chocolade de juiste temperatuur heeft

Yes, klaar om te gieten! 

Het was werkelijk bean to bar - hier de fermentatiebox

Ons kleine chocoladefabriekje :-)

De rest was erg blij van ons te leren!

Wayta Chocolate 💕

Ons toeristenvisum voor Ecuador loopt 22 mei pas af, dus we hebben nog alle tijd hier. Grappig, het is straks de equinox, maar daar merk je hier op de evenaar dus niet veel van ;-)

Dat deden we dus

Hey, we zijn in Panamá! Na 3 maanden fijn Europa had ik nog 40 dagen Colombiaans visa over (van de 180!). We zouden ze niet nodig hebben, want na een paar weken begon het te knagen bij Kevin. We gingen van Bogota naar Cali, en verder naar Popayán en San Agustín, het zuiden van het land. Dicht bij de Pacifische kust van Colombia, die recht doorloopt naar Panamá. Kevin was ook bijna jarig (2 december), én we wisten dat zijn ouders 6 weken naar Cyprus zouden gaan, er zat een housesit op ons te wachten. Dus hebben we een vlucht geboekt. 

Tot die tijd hebben we nog van Colombia genoten. Cali wordt (door de Caleños zelf) de salsa hoofdstad van de wereld genoemd. We hebben er een complete week salsa lessen geboekt, en zijn naar de beroemde salsa club La Topa Tolondra gegaan. We oefenden elke dag, gingen dansend over straat, en hebben nu aardig wat meer moves "under our belt"!

Het was vreemd, want we zijn twee keer in Cali geweest. De eerste keer hadden we alle slechte berichten over de stad in ons hoofd: het is gevaarlijk, je kunt overal beroofd worden, de cartels zijn er nog gaande... We waren super paranoïde en hebben het hostel amper verlaten. Toen we terugkwamen voelde het anders. Er wonen ook normale mensen in de stad, met normale levens, die trots zijn op hun stad en hun cultuur en dit graag willen delen. We deden een walking tour, rustig door de binnenstad. We liepen naar de lokale markt voor fantastische Pacifische vis. We boekten onze salsa lessen. En door onze andere mindset, was het alsof we opeens op een compleet andere plek waren. Cali was niet veranderd, maar wij zagen het anders, en daardoor voelden we ons anders, en gedroegen we ons anders! 

“There is only one reality, but there are many ways that reality can be interpreted.”

― B.K.S. Iyengar, Light on Life

Anyways, we hadden het er opeens veel meer naar ons zin. En we zijn niet beroofd of aangevallen of ontvoerd. En moesten wel een beetje om onszelf lachen. Tussen deze "Geschiedenis van Twee Steden" door hebben we San Agustín bezocht. Het stond al op de lijst vanwege het mysterieuze archeologische park dat er ligt, maar ik zag een paar maanden geleden ook dat vrienden van mij uit Nicaragua, een Mexicaans / Duits stel, daar net land had gekocht. En we waren welkom! Super leuk om Gabriela en Philip weer te zien. We hebben in Nicaragua toen ooit samen de vulkaan Telica beklommen, dat was net voordat ik Kevin leerde kennen. Zo'n tocht schept een band, en we hebben sowieso veel gemeen, zelfde humor, kijk op het leven, drang om meer met de natuur te zijn. 

Throwback aug 2017, op de top van Telica! Links ik, met dan Philip en Gabriela 💕

We zijn een hele week bij ze gebleven en het was fijn. Ze woonden pas net 3 maanden op hun kleine biologische finca en waren nog een beetje aan het wennen, langzaam plannen aan het maken. Voor ons was het interessant om een kijkje in onze eventuele toekomst te hebben. Zitten wij er straks ook zo bij? Hoe zou dat zijn? Om na zolang en zoveel reizen opeens de rugzak neer te gooien? En de handen in de aarde te steken? Mmm.

En toen dus naar Panamá. Kevin wilde aanvankelijk zijn ouders verrassen en zomaar op de stoep staan, maar zijn nichtje, die zou kunnen zorgen dat zijn ouders dan ook daadwerkelijk thuis zijn, was zelf weg. Dus heeft hij ze alsnog een week voorpret gegeven, en de vraag of ze ons willen ophalen van het vliegveld. Kevin was helemaal in zijn nopjes, met zijn verjaardag omringt door vrienden en familie. Kerst en oud en nieuw in aantocht, het huis al gauw voor onszelf, leuke activiteiten in de stad, even genieten van zijn geboorteplek. Ondertussen zijn zijn ouders alweer terug uit Cyprus, en wij vliegen 22 februari weer terug naar het zuiden, direct naar Quito (Ecuador). Nog zo'n plek met een slechte reputatie. Maar alle reizigers in Cali die er net vandaan kwamen waren alleen maar lyrisch. En wist je dat rond de 80% van de "fine flavour cacao" ter wereld uit Ecuador komt? 

Oké, en dan nu wat foto's, een soort random selectie. Hoe is alles daar? 

Hey, Malou (vriendin van Tedje) is op vakantie in Panamá!

Nog een hike, dit keer het oude schoolvrienden van Kevin

Gezellig, kerst bij de grootouders (wij zijn een beetje underdressed)

Aan de Cinta Costera in Panama City

Op het Panama Jazz Festival, rechts achter mij een oud-oom van Kevin

Dixit spelen met vrienden 💟

Familie reünie! (zie je ons?)

Lekker hip in een micro brouwerij met vrienden voor live jazz

Erick (links) en zijn Emilia hebben net een kindje gekregen 💕

De oudjaars-optocht en wisseling van de lokale reina in Las Tablas

Si, Panamá! 

Ook Dixit spelen met de familie. Opa vergat steeds welke kaart hij had neergelegd 😅

Een nachtje kamperen in nationaal park La Yeguada!

Weer een hike

Tot slot, lekker chillen in de tuin van het vakantiehuisje van de ouders van Kevin 🏡