Sociologische overpeinzingen

Mijn eerste maand in Berlijn is alweer voorbij. Een mooi moment voor reflectie. Zeker omdat ik het afgelopen weekend weer terug in Nederland was!

Ik kan concluderen dat ik het hier zeer naar mijn zin heb. Grootste oorzaak hiervoor is het feit dat ik weer een studie volg. De college's zijn tot nu toe erg interessant en uitdagend, en het is gaaf iets te leren over de Europese Unie zonder hierbij gelijk het Nederlandse standpunt in te nemen. Daar komt bij dat mijn klasgenoten uit alle hoeken van de wereld komen en hierbij hun eigen wereldbeeld meenemen. Dit leid tot mooie discussies tijdens de werkcollege's. Ook mijn vooroordelen, bewust of onbewust, worden regelmatig omvergegooid.

Neemt overigens niet weg dat de meeste vooroordelen over de Duitsers wel degelijk kloppen (worst iemand?) Ik zal ook bepaalde Nederlandse gewoontes moeten laten varen om hier helemaal te integreren. Zoals het fietsen naar de universiteit. Dit doe ik nog steeds, maar niet meer elke dag. Zeker nu het 's avonds steeds vroeger donker wordt is het bijna geen doen meer. Als fietser heb je namelijk een redelijk twijfelachtige positie in het verkeer. De voetgangers vinden je rebels en eigenwijs, de auto's vinden je of redelijk eng en rijden met een enorme boog om je heen, of ze vinden je simpelweg irritant en scheuren extra dicht langs je voorbij. Fietspaden zijn niet overal, en als ze aanwezig zijn is het vaak niet meer dan een dunne rode streep, doorkruist met boomwortels en rare bochten. Even later wordt je weer genadeloos op de weg gesmeten, en mag je zelf zorgen dat je invoegt. Pfff, een stressvolle bedoening. Gelukkig heb ik van de universiteit een OV-kaart gekregen, dus een alternatief is er altijd.

Wat me wel weer bevalt is de realistische kijk op het energie- en klimaat probleem. Recycling wordt hier zwaar serieus genomen, en voor ons appartement staan containers voor groenafval, glas (in 3 kleuren), papier, verpakkingsafval en restafval. Deze opstelling herhaald zich op ongeveer elke straathoek en in de supermarkten. Op flessen en blikjes zit vrijwel altijd statiegeld. Het is een zeer geaccepteerde vorm van liefdadigheid je bierblikje zonder deuken ergens achter te laten. Het zal geheid worden opgehaald voor een minderbedeeld lid van de samenleving, die er vervolgens met het inleveren zijn brood verdient.

Daar staat weer tegenover dat ook overige procedures in de samenleving zeer serieus genomen worden. Veel vaker dan in Nederland worden conventies hooggehouden, en blijven mensen in hun rol. Bij een introductie bijeenkomst op de universiteit vroeg een meid, niet veel ouder dan ik, aan de rest of het wellicht oké is als ze 'jij' tegen ons zou zeggen. Grapjes maken tegen personen in uniform is ook niet aan te raden. Zij zijn aan het werk, en daar heb jij niet aan te tornen. Toch een groot verschil met een conducteur in Nederland, die bij het binnenrijden van het station met een grote zucht door de luidsprekers roept: "en dan nu, voor de liefhebbers, Apeldoorn...!"

Hoewel Nederland en Duitsland qua cultuur toch zeer dicht bij elkaar liggen, zijn natuurlijk de subtiele (en minder subtiele) verschillen het interessantst. Als nieuwbakken socioloog is dat natuurlijk altijd interessant, zeker met zo'n persoonlijke en intieme betrokkenheid (lees: een Duits vriendje). Want wie weet eindigen we hier ooit wel... Zou ik ooit volledig Berlijnse kunnen worden? Moet ik dat, als trotse Hollandse meid ook wel willen? Mmmm dat valt nog te bezien. Ik weet in ieder geval wel dat ik nu al uitkijk naar Sinterklaas, ook al is daar hier nog geen spoor van te bekennen. Bewaren jullie wat pepernoten voor me?

Eerste college dagen

Ik neem het terug: het is NIET moeilijk om je vanuit Nederland in te schrijven bij een universiteit in Berlijn. Het is WEL moeilijk om je vanuit China, Argentinie, Colombia, Cyprus, Turkije, Rusland, San Francisco, etc. etc. in te schrijven bij een universiteit in Berlijn. Holy moly, dit is me toch een internationale groep mensen op deze studie. Ik ben de enige Nederlander, wat eigenlijk best verbazingwekkend is. Het feit dat Nederland al vanaf het begin bij de EU zit heeft dit proces ontzettend vergemakkelijkt. Sommige hier zijn al in juli naar Berlijn verhuisd om alles maar geregeld te krijgen, ik ben 2 keer op de trein gesprongen. Talk about commitment!

Maar we zijn er nu allemaal en het collegejaar is begonnen. Maandag, dinsdag en woensdag hebben we een vol schema, en we worden gelijk in het diepe gegooid. Aaah wat was regressie analyse ook alweer? En waarom had Karl Popper zo´n grote invloed op de sociale wetenschap? En waar is in godsnaam zaal 55-302/b IfS??? Het bevalt me echter allemaal uitstekend, en heb zometeen met klasgenootjes in de Mensa afgesproken om iets te gaan eten.

Vorige week waren mijn zus en haar vriend bij ons op bezoek en we hebben ons goed vermaakt. Een mooie rondleiding gehad door het centrum inclusief geschiedenis van Berlijn (leuk verhaal: de dag dat de muur viel... per ongeluk), we zijn uiteraard gaan bowlen, hebben mooie grote biertjes gedronken, zijn wezen stappen in de Matrix, hebben de KaDeWe bezocht en in Kreuzberg bij de Brezelbar koffie gedronken. Berlijn heeft zoveel kanten dat het nog wel even zal duren voor we echt alles leren kennen, maar we hebben al een aantal toffe plekken gevonden.

De herfst is nu echt in volle gang, en ze verklaren me hier voor gek dat ik met de fiets naar de uni ga. Ik blijf toch Nederlandse he. Misschien dat ik straks, als het 20 graden vriest en er een meter sneeuw ligt met de U-Bahn zal gaan, maar tot nu toe is het goed fietsbaar. Je moet wel een beetje brutaal zijn af en toe. Soms verdwijnt het fietspad en moet je tussen de voorbijrazende auto´s gaan rijden. Fietsers zijn hier niet zo heilig als in Nederland, en je hebt hier geen licht op je fiets omdat je anders de politie aan je broek krijgt, je hebt hier licht op je fiets omdat je simpelweg niet keihard van je sokken wilt worden gereden!

Nog even vakantie

De eerste paar weken nadat je naar een nieuwe plek bent verhuisd voelen altijd een beetje als een vakantie. Dit komt omdat, net als bij vakantie, je hele ritme op zijn gat ligt. Je wordt wakker op dagen waarop je niks te doen hebt, en doet dingen wanneer je er zin in hebt, niet omdat ze moeten. Langzaam maar zeker sluipt de routine er weer in, en zeker als je ergens langer blijft deelt het leven zich vanzelf weer in. Het mooie weer van de afgelopen dagen heeft natuurlijk ook bijgedragen aan het vakantie gevoel. Urlaub in Berlin!

De afgelopen weken hebben we flink van onze vrije tijd genoten. Beetje thuis rondgehangen, maar ook toeristje gespeeld in onze nieuwe stad. We hebben een bezoek aan Potsdam gebracht, in Kreuzberg rondgelopen, zijn naar het Duits Historisch Museum geweest, hebben de beroemde Berliner Trodelmarkt bezocht en een zondag doorgebracht in het Mauerpark, samen met de rest van Berlijn.

Vanavond komt Saranne (mijn grote zus) met haar vriend Rolf op bezoek voor een lang weekend. Net verhuisd en nu al bezoek! Maar we zijn er klaar voor, en hebben al een hele planning. Aanstaande maandag beginnen ook mijn college's, gelijk 3 na elkaar, een volle dag. En dan begint het pas echt...

Integreren

Het is zo raar dat ik hier nu woon, in een nieuwe stad, nieuwe omgeving, zonder dat iemand zegt: "heey, maar dat gaat zomaar niet. Je kunt niet zomaar doen wat je wilt". Maar blijkbaar wel, want het is gelukt. Gisteren heb ik me ingeschreven bij de Burgeramt van Berlijn (Tempelhof de gekste!), en vandaag zelfs met mijn nog wat aarzelende Duits een zorgverzekering afgesloten. Wat mooi dat we in een wereld wonen waarin landen met elkaar hebben afgesproken dat dit mag: vrij verkeer van mensen. Het geeft bijna een gevoel van onbeperkte, en daardoor een beetje paradoxaal verlammende vrijheid. Als alles kan, hoe kun je er dan in godsnaam achterkomen wat je wilt? De enige manier is uitvinden wat jou gelukkig maakt, en daar achteraan gaan. Kijken naar wat anderen bevalt heeft vaak niet zoveel zin, want het zou wel heel toevallig zijn als hun levensverwachtingen en waarden precies aansluiten op die van jou.

Ik heb in ieder geval het idee op de juiste weg te zijn. Het heeft wat moeite en stress gekost, maar ik ben gekomen waar ik wil zijn.

De afgelopen dagen hebben we het appartement ingericht (gelukkig is het al gemeubileerd en waren we zo klaar). Zaterdagavond uitgeteld op de bank naar het meest fantastische programma op de Duits TV gekeken: Wetten Das?! Een 2,5 uur durende live show, waarin deelnemers weddenschappen afsluiten met beroemde mensen (en niet de gemiddelde low-live celebrities, deze keer zaten Katy Perry, Joe Cocker en onze eigenste Arjen Robben op de bank!). De beroemdheid moet aangeven of hij of zij denkt dat de deelnemer de weddenschap (in de trant van: ik wed dat ik 5 minuten een alpenhoorn op mijn mond kan balanceren terwijl ik een liedje speel) zal winnen. Wordt de weddenschap inderdaad gewonnen, en de beroemdheid zei van niet, dan moet hij of zij een opdracht uitvoeren (andersom ook: de celeb zegt dat de weddenschap voltooid gaat worden, maar dit lukt de deelnemer niet, is het nog te volgen?). Arjen Robben dacht bijvoorbeeld dat 2 studenten het niet zou lukken met lichaamsgeluiden (je weet wel: hand onder de oksel en kneipen maar) een willekeurige zin uit een stripboek aan elkaar over te brengen. Dit lukt echter wel, en Arjen moest vervolgens de hele show met een shirt van het Duitse National Manschaft op de bank zitten. Serieus, deze show is fantastisch, en bijna reden alleen om in Duitsland te gaan wonen.

Morgen ga ik voor het eerst naar de universiteit voor een introductieochtend. Ik ben erg benieuwd naar mijn medestudenten, en docenten. Mijn rooster weet ik al, en is best relaxed: maandag van 12u-18u, dinsdag van 10u-12u en woensdag van 14u-18u. Verder ben ik erg blij dat we het internet thuis aan de praat hebben gekregen, en ik heb sinds vandaag een Duits telefoonnummer. Al met al begint alles dus een beetje op orde te komen. En wat helemaal gaaf is, is dat volgende week mijn zus Saranne langskomt met haar vriend!!

Berlin Berlin

Ich bin ein Berliner! Oke, nog niet officieel, want ze weten nog niet dat ik hier ben. Dit weekend zweef ik nog even tussen 2 landen in. Per 1 oktober ben ik officieel in Nederland uitgeschreven. Hiervoor moest ik naar de gemeente, stadsdeelkantoor Noord, codenaam: emi's (van emigratie). Maandag gaan we hier naar de gemeente.

Bepakt en bezakt kwamen we gisteren aan bij ons nieuwe appartement. Dat is wel een raar idee, ergens aankomen, en er opeens 'wonen'. Voor onbepaalde tijd. Maar mensen zijn zeer flexibel en adaptief. Ik heb niet veel nodig om me ergens thuis te voelen. Een aspect is in mijn leven echter wel redelijk cruciaal geworden, en dat is INTERNET. Er staat hier een Wifi router, met een abonnement. Maar we zullen wel iets fout doen want we kunnen geen verbinding maken. Pfff het is erg frustrerend te prutsen met instellingen, terwijl je eigenlijk niet weet wat je doet, of zou moeten doen. Daarom in de offline wifi database op mijn iPod een wifi hotspot opgesnord, en daar zitten we nu. Het bleek een Sixties Diner te zijn, in echte Sixties style. Super grappig!

Afgelopen donderdag heb ik afscheid genomen bij Jungle Minds, na nog een ochtendje te hebben gewerkt. Het ging allemaal wel een beetje snel zo, de overgang. Ook raar om na weken voorbereiding opeens niet zoveel meer te doen hebben. Maar dat komt vanzelf. Eerst maar eens beginnen met het scheppen van orde in de dozenchaos van ons appartement. En ondertussen wennen aan het volgende feit:

Ik woon in Berlijn!!!

Verhuizing en vakantie

Afgelopen donderdag zijn Sebastian en ik met mijn vader naar Berlijn gereden. Het ging allemaal wat langzamer, met een boedelbak achter de auto, en een file her en der. Extra frustrerend om dan de vele BMW´s en Volkswagens voorbij te zien razen. 120 km per uur lijkt opeens heel erg langzaam. Maar we kwamen er heelhuids aan, en de vader van onze onderhuurder stond al met de sleutel op ons te wachten. Snel uitgeladen, en toen gauw naar het eerste beste restaurant in de straat (de currywurst tent op de hoek hebben we even niet meegeteld, die is voor andere tijden). Cancun, een mexicaanse restaurant keten in Berlijn, met lekkere quesadilla´s, een maya-istische inrichting en chan chan op de repeat. En zoals de meeste restaurants in Berlijn, absoluut niet duur. Ik waande me zo weer in Playa del Carmen.

De volgende dag zijn we direct teruggekart naar Vught, om de volgende dag de trein van 6.30u naar Stuttgart te pakken (over efficiente logistiek gesproken). In Stuttgart stond de zus van Sebas, Katharina, met haar dochtertje van 1,5 op ons te wachten. De laatste keer dat ik haar zag was een jaar geleden, en mein gott wat is ze groot geworden. Ze brabbelt perfect bilinguaal, weet precies wat ze wil (en vooral wat ze niet wil) en weet alle harten te veroveren. Ondertussen zijn we met zijn allen doorgereisd naar Tomerdingen, een dorpje in de buurt van Ulm, waar de tante en oom van Sebastian wonen. Maria en Wolfgang zijn mateloos gastvrij, en erg goed voor mijn Duits want ze spreken geen woord Engels. Het is een groot feest van Pretzels, Maultaschen, Weisbier, Kasespatzle, Weiswurst, Pflaumenkuchen en Apfelschorle hier. En wat boffen we met het weer, want het is hier overdag super zonnig en minstens 20 graden!

Ik kijk ook erg uit naar donderdag, want dan gaan we een bezoek brengen aan het welbekende Oktoberfest in Munchen. Dit jaar bestaat het 200 jaar, en het schijnt een hele happening te zijn. Ja, ik moet zeggen dat Duitsland me wel bevalt. En dat is maar goed ook, want in theorie woon ik hier nu al.

Ontwikkelingen

Dit weekend was ons afscheidsfeestje in Amsterdam. Wat begon om 14u 's middags met het braden van Duitse worsten (en nee, dat is geen metafoor) eindigde vroeg op zondagochtend met een Sebastian die niet zo recht meer kon lopen, laat staan fietsen. Tussendoor hebben we overigens een ontzettend fijne tijd gehad met alle aanwezigen. We hadden veel geluk met het weer, iets minder met de timing van Valtifest (lees: herrie naast Noorderlicht), maar het geheel was erg mooi. Dank jullie wel allemaal voor deze mooie middag en avond!

Vandaag begon Barbra, mijn opvolgster voor de functie van Office Manager bij Jungle Minds. De laatste loodjes, ik hoef alleen nog maar al mijn kennis over te dragen. En om het allemaal nog eens mooi af te ronden zat vandaag mijn bewijs van inschrijving bij de Freie Universitaet in de bus. Het is gelukt! Ik heb een Immatrikulations-Bescheinigung en een Matrikelnummer (4465690), plus een aanvraagbon voor de Semesterkaart voor het Berlijnse openbaar vervoer. Vanaf heden ben ik Vollzeit Studentin Soziologie - Europaeische Gesellschaften. Joepie de poepie!

Een ander nieuwtje is natuurlijk ook dat Sebas vorige week in Berlijn het contract heeft getekend voor ons appartement. Vanaf 15 september huren wij het huisje van Jens, die voor een uitwisseling een half jaar aan de Stanford University in de Verenigde Staten gaat werken. Het is volledig gemeubileerd, alles inclusief, voor 450 EURO. Het enige minpuntje is dat het verder uit het centrum ligt dan we wilden, maar daarmee wel dichterbij mijn universiteit. Ons nieuwe adres?

Vandaag landt de zus van Sebastian, Katharina, samen met haar man Aaron en de kleine munschkin Anna in Stuttgart vanuit Atlanta voor een maandlang bezoek aan Europa. Omdat mijn reisje naar Zweden niet door gaat (ik ben niet de enige die is aangenomen voor de uni dit semester), kunnen we nu een week naar Zuid-Duitsland voor een bezoek aan de tantes van Sebas en een dagje Oktoberfest! We pakken de ICE op de 18e en op zaterdag 25 september ben ik weer in Nederland voor mijn laatste 6 dagen als Nederlandse inwoonster. Daar gaan we dan!